„Tam gdzie dymił limierz – wypał węgla u Cornyf Góroli”

Treść

Projekt „Tam, gdzie dymił limierz – wypał węgla u Cornyf Góroli” ma na celu ocalenie od zapomnienia jednej z najcenniejszych tradycji Górali Nadpopradzkich – tradycyjnego wypału węgla drzewnego w limierzach. Po raz pierwszy od lat 60. XX wieku nad Piwniczną-Zdrojem ponownie unosi się dym z limierza, symbolicznie przywracając do życia rzemiosło, które przez pokolenia stanowiło ważny element lokalnej gospodarki i codziennego życia mieszkańców.

Przez dziesięciolecia wiedza o budowie limierzy, sposobie przygotowania drewna oraz samym procesie wypału przekazywana była z pokolenia na pokolenie. Zanik tej praktyki sprawił, że dziś pozostały po niej jedynie wspomnienia, dawne limierzyska oraz nieliczne relacje świadków. Naszym celem jest zachowanie tej wiedzy i udostępnienie jej kolejnym pokoleniom.

Cele projektu

W ramach projektu:

• odtwarzamy tradycyjny limierz zgodnie z dawnymi metodami,

• dokumentujemy cały proces wypału węgla drzewnego w formie filmu i fotografii,

• opracowujemy publikację przedstawiającą historię oraz technologię wypału,

• tworzymy mapę dawnych limierzysk wraz z geolokalizacją miejsc, w których prowadzono wypał,

• zbieramy relacje mieszkańców, wspomnienia oraz materiały archiwalne dotyczące tej wyjątkowej tradycji.

Dlaczego to ważne?

Wypał węgla drzewnego był przez wiele lat jednym z charakterystycznych zajęć mieszkańców Beskidu Sądeckiego. Limierze rozsiane po okolicznych lasach stanowiły świadectwo ciężkiej pracy, umiejętności i doskonałej znajomości natury. Dziś są ważnym elementem dziedzictwa kulturowego regionu, który zasługuje na zachowanie i popularyzację.

Projekt ma nie tylko udokumentować dawną technologię, ale także przypomnieć ludzi, którzy przez lata wykonywali ten wymagający zawód. To opowieść o pracy, tradycji i tożsamości lokalnej społeczności.

Inspiracja

Inspiracją do realizacji projektu było autorskie widowisko „Na limierzysku u Jona” autorstwa Wandy Łomnickiej-Dulak, przygotowane i wystawione przez Regionalny Zespół „Dolina Popradu”. Przedstawienie przybliżyło historię limierzy oraz ludzi, dla których wypał węgla drzewnego był codziennością, stając się impulsem do podjęcia działań na rzecz zachowania tego niezwykłego dziedzictwa.

Dziedzictwo dla przyszłych pokoleń

Projekt „Tam, gdzie dymił limierz – wypał węgla u Cornyf Góroli” to wspólna inicjatywa mająca na celu ochronę niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu. Dzięki dokumentacji, publikacjom i zebranym wspomnieniom pamięć o dawnych limierzach oraz ludziach, którzy je budowali i obsługiwali, pozostanie żywa i dostępna dla przyszłych pokoleń.